Xã Hà Tây

Mùa mưa lũ năm 2026 đang bước vào giai đoạn cao điểm với những diễn biến thời tiết vô cùng thất thường. Trước tình trạng nắng nóng gay gắt đan xen các đợt mưa lớn, môi trường nước trên các tuyến sông thuộc địa bàn xã Hà Tây có nguy cơ biến động mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức đề kháng của thủy sản. Nhằm đồng hành cùng bà con chủ động bảo vệ tài sản, hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh và thất thoát. 

Trước tình hình đó, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã Hà Tây đã kịp thời ban hành Công văn số 04/BCH-UBND ngày 18/6/2026 về việc triển khai các biện pháp bảo vệ an toàn cho người và tài sản của các hộ nuôi cá lồng bè. Nhằm đồng hành cùng bà con thực hiện nghiêm túc chỉ đạo này, chủ động bảo vệ tài sản, hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh và thất thoát, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã chia sẻ những lưu ý kỹ thuật cốt lõi trong quản lý và chăm sóc lồng nuôi dưới đây:

Trước hết, một trong những điều kiện tiên quyết để bảo vệ tài sản là khẩn trương kiểm tra toàn bộ kết cấu lồng bè bao gồm các mối nối, hệ thống phao nổi, dây neo, khung lồng và lưới bao quanh. Bà con cần tiến hành tu sửa, thay thế kịp thời các bộ phận bị hỏng hóc hoặc hoen gỉ. Việc sử dụng các vật liệu có độ bền và độ chịu lực cao như dây cáp thép không gỉ hoặc dây thừng loại bền để cố định lồng sẽ giúp hệ thống chịu được sức ép và lưu tốc dòng chảy lớn khi lũ về. Đồng thời, việc củng cố, chằng chống lại các dây neo, hệ thống lưới bằng bao cát lớn là rất cần thiết để tránh bị dòng nước mạnh cuốn trôi hoặc xô lệch vị trí.

Người nuôi đang chằng buộc, dùng dây gia cố lại khung và hệ thống phao nổi 

của lồng bè trên sông (ảnh sưu tầm)

 Song song với việc chằng chống cơ sở vật chất, công tác quy hoạch vị trí neo đậu an toàn và vệ sinh lồng nuôi cũng cần được thực hiện nghiêm túc. Lồng bè nên được bố trí tại những khu vực có dòng chảy ổn định, lưu thông tốt, tránh xa những vùng có dòng chảy quá mạnh hoặc các điểm có nguy cơ lụt lội, sạt lở cao. Người nuôi cần tránh đặt lồng quá gần bờ vì dễ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi củi mục, rác thải và các vật thể trôi nổi khi lũ quét đổ về. Vị trí neo đậu lồng bè phải tuyệt đối tuân thủ theo sơ đồ quy hoạch hướng dẫn phòng chống lụt bão của cơ quan quản lý địa phương. Đối với lồng nuôi trên sông, yêu cầu duy trì độ sâu ổn định từ 2,5 – 3,0 m, trường hợp đặt lồng theo cụm phải phân bổ khoảng cách hợp lý để đảm bảo lưu thông nước.

Minh họa trực quan cho phần gia cố công trình (ảnh sưu tầm)

Để đảm bảo thông thoáng môi trường nước, người nuôi cần duy trì việc cọ rửa, dọn sạch sinh vật bám hoặc thay thế lồng lưới mới định kỳ. Biện pháp này giúp tối ưu hóa sự trao đổi nước liên tục giữa trong và ngoài lồng, từ đó nâng cao hàm lượng oxy hòa tan tự nhiên. Công tác quản lý rác thải xung quanh khu vực nuôi cần được thực hiện triệt để thông qua việc thu gom củi mục, cây que và các dị vật nhằm ngăn ngừa nguy cơ rách lưới.

Đối với các hệ thống lồng bè đón dòng chảy trực diện, khuyến khích bà con lắp đặt thêm tấm chắn rác bằng lưới hình chữ V ở phía đầu bè. Thiết kế này không chỉ làm tăng diện tích thoát nước nhanh mà còn giảm thiểu tối đa áp lực từ dòng nước và rác thải thô. Đồng thời, việc căng thêm lưới chắn trên mặt lồng là rất cần thiết để chủ động ngăn cá nhảy ra ngoài khi mực nước dâng cao hoặc xuất hiện dòng chảy mạnh đột ngột. Trong những trường hợp bất khả kháng không thể di dời lồng bè đến khu vực kín gió, người nuôi bắt buộc phải che chắn kỹ bề mặt lồng bằng các loại lưới có kích thước mắt phù hợp.

Bước vào giai đoạn chuyển mùa và cao điểm mưa lũ, sự biến động nghiêm trọng của môi trường nước sẽ trực tiếp làm suy giảm sức đề kháng của thủy sản. Để ổn định môi trường nuôi, khử trùng nhẹ, khử khí độc và ngăn ngừa mầm bệnh bùng phát, bà con nên chủ động treo các túi vôi bột (CaO) tại các góc lồng nuôi.

Chế độ dinh dưỡng cho đàn cá trong những ngày mưa bão kéo dài cũng đòi hỏi kỹ thuật điều tiết khắt khe. Cụ thể, cần chủ động giảm lượng thức ăn hàng ngày từ 70% đến 80% và chỉ cho ăn vào các thời điểm thời tiết mát mẻ, thích hợp nhất (như sáng sớm hoặc chiều mát). Khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc quan sát thấy cá có biểu hiện lờ đờ, bơi yếu, phải lập tức tạm dừng cho ăn hoặc giảm mạnh lượng thức ăn xuống chỉ còn 20 – 30% so với ngày thường tùy theo sức khỏe thực tế của cá, tránh tình trạng dư thừa gây lãng phí và ô nhiễm cục bộ lòng lồng. Để tăng cường hệ miễn dịch cho thủy sản nuôi, bà con cần định kỳ bổ sung Vitamin C, men vi sinh hỗ trợ tiêu hóa và các khoáng chất thiết yếu vào khẩu phần ăn theo đúng liều lượng khuyến cáo của nhà sản xuất.

Hình ảnh thực tế túi vôi bột sát trùng ở góc bè (ảnh sưu tầm)

Nhằm ứng phó kịp thời với các tình huống khẩn cấp, các cơ sở nuôi phải chuẩn bị sẵn sàng đầy đủ trang thiết bị, hóa chất và nguyên vật liệu thiết yếu như cọc tre, cuốc xẻng, vôi bột, thuyền bè, phao cứu sinh. Đặc biệt, không thể thiếu các hệ thống cung cấp oxy phụ trợ bao gồm máy phát điện dự phòng, máy bơm nước, máy quạt nước, máy sục khí và viên nén tạo oxy nhanh.

Vào những đêm thời tiết chuyển biến xấu, chủ lồng cần tập trung vận hành máy bơm và máy quạt nước trong khung giờ cao điểm từ 22 giờ đêm hôm trước đến 04 giờ sáng hôm sau nhằm duy trì lượng oxy hòa tan ổn định. Bên cạnh đó, việc kiểm soát mật độ nuôi ở ngưỡng an toàn cũng là yếu tố sống còn, tuyệt đối không thả nuôi quá dày trong mùa mưa bão với mật độ khuyến cáo tối đa là 10 kg cá/m³ lồng.

Khi xảy ra thiên tai hoặc có nguy cơ dịch bệnh, việc theo dõi sát sao diễn biến thời tiết và lịch xả lũ của các hồ chứa là nhiệm vụ bắt buộc để chủ động phương án xử lý. Đối với những ô lồng có cá đã đạt kích cỡ thương phẩm và có giá trị kinh tế cao, bà con cần nhanh chóng thu hoạch sớm trước khi mưa lũ lớn đổ bộ nhằm giảm thiểu rủi ro trắng tay, kết hợp san thưa các đối tượng nuôi còn lại để giảm áp lực mật độ.

Trong trường hợp xuất hiện hiện tượng cá chết rải rác hoặc hàng loạt, chủ hộ phải khẩn trương thu gom và tiến hành tiêu độc, khử trùng nghiêm ngặt theo quy định vệ sinh thú y thủy sản. Tuyệt đối nghiêm cấm hành vi vứt xác cá chết bừa bãi ra môi trường nước xung quanh để ngăn ngừa ô nhiễm thứ cấp và tránh làm lây lan dịch bệnh trên diện rộng. Nếu phát hiện các dấu hiệu bệnh lý lạ hoặc biến động môi trường vượt quá tầm kiểm soát, chủ lồng phải lập tức báo cáo cho cán bộ thủy sản, cán bộ khuyến nông địa phương để được hướng dẫn xử lý nguồn nước kịp thời. Trong mọi tình huống, tuyệt đối không tự ý di chuyển lồng bè từ vùng đang có dịch bệnh sang vùng chưa nhiễm bệnh để kiểm soát tốt vùng dịch.

Ngay sau khi mưa lũ kết thúc, việc khắc phục hậu quả để sớm ổn định sản xuất cần được triển khai khẩn trương. Đầu tiên, tiến hành di dời lồng bè trở lại đúng vị trí an toàn ban đầu và thực hiện cố định chắc chắn. Rà soát kỹ lưỡng hệ thống lưới lồng, nếu phát hiện các mắt lưới bị rách, đứt do dòng chảy thì phải vá hoặc thay mới ngay lập tức.

Tiếp theo, tổ chức tổng vệ sinh, sát trùng và khử trùng toàn diện lồng nuôi nhằm loại bỏ sạch bùn đất, chất cặn bã cùng các dị vật bám vào lưới, trả lại sự thông thoáng cho dòng chảy bên trong lồng. Sau khi kiểm tra và xử lý các yếu tố môi trường nước xung quanh đảm bảo ổn định trong giới hạn cho phép, bà con mới tiến hành trộn thêm các loại thức ăn giàu dinh dưỡng, khoáng chất chất lượng cao để kích thích đàn cá ăn mạnh trở lại, nhanh chóng phục hồi thể trạng.

Đặc biệt lưu ý người nuôi phải tuyệt đối không để người dân ở lại trông coi, sinh hoạt trên các chòi canh lồng bè khi có bão lớn hoặc áp thấp nhiệt đới nguy hiểm đổ bộ, nhất là trong giai đoạn cao điểm tháng 7 và tháng 8.

Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công khuyến cáo các tổ chức, cá nhân và toàn thể hộ gia đình nuôi cá lồng bè trên địa bàn xã nghiêm túc tiếp thu, áp dụng triệt để và đồng bộ các hướng dẫn kỹ thuật nêu trên nhằm bảo vệ an toàn tối đa cho công trình sản xuất, hạn chế thấp nhất các thiệt hại về kinh tế./.

TT Dịch vụ sự nghiệp công